IPSOS’un son saha araştırmasına göre, 18 yaş üzeri nüfusun %52.6’sı hayatında alkollü içki içtiğini belirtirken, son beş yılda viski tüketimindeki artış rakıyı geride bırakarak %155’e ulaştı.
Dünyanın önde gelen piyasa araştırma şirketlerinden IPSOS’un Haziran 2024’te gerçekleştirdiği son saha araştırması, Türkiye’nin sosyal tarihinde radikal bir değişimi ortaya koydu. Araştırma sonuçlarına göre, 18 yaş üzeri Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları arasında “Hayatınız boyunca hiç içki içtiniz mi?” sorusuna “Evet” cevabını verenlerin oranı, ilk kez çoğunluğu aşarak %52.6’ya yükseldi.
Son 5 Yılda 8 Milyon Kişilik Artış
Beş yıl önce bu soruya “Evet” diyenlerin oranı %40 seviyesindeyken, son dönemdeki artış dikkat çekti. Sayısal karşılığı ise daha çarpıcı:
- Güncel Tüketici Sayısı: 27.5 Milyon kişi “Hayatında alkol içtiğini” söylüyor.
- 5 Yıl Önceki Sayı: 19.7 Milyon kişiydi.
Bu, son 5 yıl içinde alkol içtiğini belirten insan sayısının 8 milyon kişi artarak, “Hayır içmedim” diyen insan sayısını geçtiği anlamına geliyor.
Düzenli Tüketici Sayısı 3.5 Milyon Arttı
Araştırma, sadece deneme amaçlı tüketimi değil, düzenli alışkanlıkları da mercek altına aldı.
- “Son 3 ayda içki içtim” diyenlerin sayısında 700 bin kişilik bir artış yaşandı.
- Düzenli olarak alkollü içki tüketenlerin oranı ise son 5 yılda %28’den %33’e yükseldi. Bu da düzenli tüketici sayısının 5 yılda 13.8 milyondan 17.3 milyon kişiye çıktığını gösteriyor.
Tüketim Tercihleri Değişiyor: Viskide %155’lik Şok Artış
Türklerin ne tükettiği sorusu da araştırma kapsamında dünyanın en büyük alkollü içki şirketi Diageo Türkiye Genel Müdürü Bahar Uçanlar ile yapılan görüşmeyle desteklendi. Elde edilen veriler, Türkiye’deki “milli içki” algısının değişme potansiyelini işaret ediyor.
| Yıl | VİSKİ Tüketimi (Litre) | RAKI Tüketimi (Litre) |
|---|---|---|
| 2020 | 13.622.361 | 30.379.327 |
| 2024 | 34.738.642 | 39.832.627 |
| Değişim | +%155 | +%31 |
Veriler, rakının hâlâ en çok tüketilen sert içki olmasına rağmen, son 5 yılda rakı tüketiminin %31 artışına karşın, viski tüketiminin %155 gibi rekor bir artış gösterdiğini ortaya koyuyor.
Diğer İçkilerde Durum:
- Bira: Tüketim 900 milyon litreden 1.2 milyar litreye yükseldi.
- Şarap: Yıllık 73 milyon litre tüketimle, Avrupa ülkeleriyle kıyaslandığında en geri kalanın şarap olduğu belirtildi.
- Votka: Tüketim 18 milyon litre civarında seyrederken, Diageo’nun en çok satan votka markasını Türkiye’de üretmeye başlaması yerel üretimdeki başarıyı gösteriyor.
- Cin & Tekila: Özellikle kadınlar arasında yükselişte olan bu iki içkinin yıllık tüketimi 8 milyon litre (Cin) ve 2.5 milyon litre (Tekila) olarak belirlendi.
Devletin Alkolden Vergi Geliri: 170 Milyar TL Beklentisi
Tüketimdeki bu artış, devletin vergi gelirlerine de yansıyor. Türkiye’de toplanan toplam verginin %1.44’ü alkollü içkilerden alınan Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) geliyor.
- 2024 Yılı ÖTV Geliri: 104.9 milyar TL.
- 2025 Yılı ÖTV Beklentisi: 170 milyar TL.
Uluslararası Başarı: Diageo’da Türk Yöneticilerin Yükselişi
Alkol tüketim verilerinin yanı sıra, dünyanın en büyük içki şirketi Diageo içindeki Türk yöneticilerin başarısı da dikkat çekti. Şirket içinde üst düzey Türk yönetici sayısı artarken, Meltem Azbazdar Avrupa Bölgesi Hukuk Direktörlüğü’ne, Birsen Çevik Akgünlü Büyük Britanya İnsan Kaynakları Direktörlüğü’ne ve Duygu Beypınar İskoçya Cameronbridge Distillery İş Geliştirme Müdürlüğü’ne getirildi. Ayrıca Polonya Genel Müdürlüğü görevine Serkan Solmazer getirilirken, 19 Türk yönetici de önemli dış görevlerde bulunuyor.
Sosyal Çıkarımlar
Bu çarpıcı gelişim, Türk halkının “Ülkenizin hangi ülkelere benzemesini istersiniz?” sorusuna %70 oranında “Batı ülkeleri” cevabını vermesiyle de paralellik gösteriyor. Analizde, devletin alkol tüketimini teşvik etmemesi ve alkolizmle mücadele etmesi gerektiği, ancak bu mücadelenin yasaklarla değil, farklı yöntemlerle yürütülmesinin önemi vurgulandı.
