Uzmanlar, bilinçsizce ve yüksek dozda kullanılan vitamin ile gıda takviyelerinin hayati tehlike saçtığı konusunda uyarıyor. 61’inci Türk Pediatri Kongresi’nde konuşan Prof. Dr. Ertuğrul Kıykım, kontrolsüz tüketim nedeniyle ilaca bağlı karaciğer yetmezliği vakalarının dünya genelinde 10 kat arttığına dikkat çekti.

“Gıda takviyesi artışı karaciğer yetmezliğini tetikliyor”

Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Beslenme ve Metabolizma Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ertuğrul Kıykım, özellikle ABD’de ilaca bağlı karaciğer yetmezliklerindeki devasa artışın temel sebebinin gıda takviyeleri olduğunu belirtti. Türkiye’de de kontrolsüz bir tüketim çılgınlığı yaşandığını vurgulayan Kıykım, bu ürünlerin hekim veya eczacı önerisi olmadan kullanılmasının “şifa” yerine “zehir” getirebileceğini ifade etti.

Sosyal medya etkisi ve “Daha iyi ders çalışsın” yanılgısı

Gıda takviyesi kullanımında sosyal medyanın yarattığı bilgi kirliliğine dikkat çeken Prof. Dr. Kıykım, ailelerin düştüğü hataları şu sözlerle özetledi:

“Çocuklara ‘daha iyi ders çalışır’ düşüncesiyle bile kontrolsüz takviyeler kullandırılıyor. Biz kliniklerde çoklu vitamin zehirlenmeleri görmeye başladık. Yapay vitaminlerin biyoyararlanımı doğal olanlar kadar yüksek değildir ve vücutta birikim yapabilir.”

Denetim boşluğu ve “Merdiven altı” tehlikesi

Vitamin ve minerallerin ruhsatlandırılmasında Sağlık Bakanlığı onayının aranmaması, riskleri daha da artırıyor. Onayı Tarım ve Orman Bakanlığı’nın verdiğini hatırlatan uzmanlar, özellikle internet üzerinden satılan denetimsiz ürünlere karşı uyarıyor. Prof. Dr. Kıykım, “Sadece etiketlenerek piyasaya sürülen, üretimi denetimsiz merdiven altı ürünler ciddi sağlık sorunlarına neden oluyor” dedi.

Vitaminin fazlası hangi organı nasıl etkiliyor?

Vitaminlerin vücutta birikmesi, türüne göre farklı tahribatlara yol açıyor:

• A, D, E ve K Vitaminleri (Yağda eriyenler): Vücuttan atılması zor olduğu için doğrudan “vitamin zehirlenmesi” tablosuna neden oluyor.
• D Vitamini: Kandaki kalsiyum düzeyini yükselterek böbreklerde kalsiyum çökmesine ve taş oluşumuna yol açıyor.
• C Vitamini (Suda eriyenler): Fazla tüketimi böbrek taşı riskini ciddi oranda artırıyor.

Uzmanlar, “doğal” veya “bitkisel” ibarelerine aldanmadan, kan tahlili ve uzman görüşü olmaksızın takviye kullanımından kaçınılması gerektiğini vurguluyor.